Tarih Konuları

2010-Jan-31 - Şehzadelerin öldürülmesi

Şehzadelerin öldürülmesi

 

 

Osmanlı Türklüğünde, “Ebed müddet devleti” yaşatmak o kadar önemlidir ki, devletin devamı için gerektiğinde, padişahın evlatlarına bile kıyılmasına törece, kanunca cevaz verilmiştir. Şu 700. yılın düşman ve hayin (yerli yabancı) bakışları ile bu kudsi fedakarlık töresine dahi vahşet gözüyle bakan bazı kara bakışlara anlatmak için bu yazıyı kaleme alıyorum:
Ana fikir olarak devletin karşısına rakip çıkarılması, iktidarın bölünmesi, tahtın parçalanması korkusu, bizzat padişahları bile sınırlamıştır. Neden?
Çünkü başka Türk devletlerinde ve bizzat Osmanlı’nın kuruluş, hatta yükseliş çağında, tahta sahip olmak için şehzadeler arası kardeş kavgaları görülmüştür. Yıldırım’ın oğulları arasındaki saltanat kavgası, esasen sarsıntı geçiren devleti hemen hemen yıkılma raddelerine getirmiş, ancak Çelebi Mehmed’in (Fatih’in dedesi) gücü, cerbezesi ile kardeş isyanlarını kanla bastırması sayesinde devlet kurtulabilmiştir.
Fatih’in meşhur “Kanunnamesinde”, “Devletin selameti için kardeş ve evlat öldürülmesine bile cevaz verilmesi” (Bu kanunun mevsukluğu henüz isbat edilmemiş olmakla beraber, eğer doğru ise) işte bu endişeden... Dedesinin kardeşleri ile yaptığı kanlı savaş mecburluğundan doğmuştur. İşin özü düşünüldüğü takdirde, bunun “zulüm ve vahşet” edebiyatı ile hiçbir ilişiği olamayacağı... Bilakis Osmanlı’da devlete verilen üstün ve ideal kıymet dolayısıyle, bunun insan şefkat ve tabiatını bile aşan bir fedakarlık olduğu kolayca anlaşılır.
“Fatih Kanunnamesi” eğer gerçekse, iş onunla dahi bitmemiştir. Çünkü bizzat Fatih’in kendi oğulları Cem-Bayezid arasında kardeş kavgası olmuştur. Bu dehşetli taht mücadelesi, o zaman çok güçlü olan nizamı dahi sarsmış, bilhassa Osmanlı Devletinin efsanevi itibarını, Malta Şövalyeleri, Papalık ve Frenk Kralı nezdinde kırmıştır.
Aynı taht kavgası Yavuz Sultan Selim’le babası Sultan Bayezıd-ı veli arasında da olmuştur.
Daha sonra Kanuni ile cesur şehzadesi Mustafa arasında bile çıkayazmıştır...
İşte bu acı tecrübelerden ve devletin bu kavgalarla geçirdiği tehlikelerden sonra şehzadelerin sarayda yetişmeleri ve saraydan çıkarılmamaları hatta mahpus gibi tutulmaları göreneği ortaya çıkmıştır.
Yavuz’un ve Kanuni’nin oğullarına kadar şehzadeler, saray dışında, uzak-yakın illerde “valilikler, kumandanlıklar” alırlar, son derece cesur, tecrübeli, güçlü devlet adamları ve serdarlar olarak yetişirlerdi. Sarayda kapatılıp kalmaları geleneği, Cem, Yavuz, Kanuni ve şehzade Mustafa gibi büyük ve cesur hükümdarlar padişahlar yetişmesi imkanlarını önledi. Eşsiz dünya imparatorluğu olan Osmanlının bu yüzden zamanla neler kaybettiğini hep üzüntülerle biliyoruz.
Fakat işin derinliğine gittiğimiz zaman da, bunun dahi derebeyliği kırmak, tahtı ve hanedanı kurtarmak, devleti ölümsüz ve güçlü kılmak töresinin bir icabı olduğu anlaşılıyor. Zaruri bir “tembelleştirme, gevşetme” davranışı dahi denilebilir buna.
Zaten yalnız padişahların değil, serdarların, sadrazamların ve bilhassa Şeyhülislam’ın kararları ve fetvaları ile “Ebed müddet” devlet için yapılan bir üstün feragat olduğu her insaf sahibince anlaşılır.
Şehzadelerin  öldürülmesi ve çok defa saraya kapatılışlarında devlete karşı asi ve mütegallibe “aristokrat türetmenin” açık gayretleri de görülmektedir. Çünkü padişah oğulları, padişah kardeşleri, başlarına buyruk kaldıkları zaman, elbette büyük nüfuz sağlayacaklar, âyanın, askerin, ulemanın, halkın akıllarını çelebilecekler, padişah ile saltanat kavgasına girebileceklerdi. Bunu yapmasalar bile, her biri bir derebeyi veya nüfuz sahibi olarak devleti zayıflatan “baskı unsurları” olabileceklerdi.
İş bununla kalmaz, padişah kızları ve kızkardeşleri (sultan hanımlar) da mutlaka, devletin en sadık, padişahın en yakın adamlarına verilirlerdi. Onların kocaları “damat” unvanı alarak, yüksek makamlarda bulunur, çoğunluk, vezir-i azam olurlardı. Çoğu zaten üst bürokrasiden gelirlerdi. Hanım sultanlar ve kocaları buna rağmen saray yakınında ve devletin denetimi altında bulunurlardı. Evlilerin doğacak çocukları da rütbesiz, unvansız, padişahla akrabalık iddia etmeyen bir terbiye ile yetiştirilmeleri adetti. Bu kadar tertibe rağmen yine de “damatlar” arasında sivrilmek, padişahın yetkilerini bölüşmek isteyenler görülmüştür. Böylelerinin sonu, ekseriye katledilmek olmuştur. Kanuni’nin damadı “Makbul İbrahim Paşa”nın sonunda “Maktûl İbrahim Paşa” olması gibi. Görülüyor ki padişahın “kan akrabaları sadece kardeşleri oğulları ve kızlarıdır. Padişahların “sıhri hısımları” ise başlangıçta sadece damatlarıdır.

:: Send to a Friend!

About Me

Tarih

«  December 2014  »
MonTueWedThuFriSatSun
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031 

Recent Posts

Rıza Çavuş
Haçlı Seferleri ve Sultan Birinci Kılıç Arslan
Fatih Sultan Mehmet ve Ortodokslar
Fatih ve İstanbul'un Fethi
Osmanlıca Lugat
Tasavvuf müziği hakkında bilgi
Osmanlıyı suçlayanlara cevap
Tarihi Eser Kaçakçılığı Tarihçesi
Türkiyede arkeolojik kazılar niçin yapılıyor?
Osmanlılar'da okula başlama
Mühr-i Hümayun nedir?
Osmanlının yıkılış sebepleri
Mekke'nin Fethi
Heybeliada Ruhban Okulu Meselesi
Kurtuluş günleri kutlamaları
Osmanlı hangi değerler sistemine sahipti?
Biz hâlâ Osmanlıyız
Karamanoğulları Tarihi |
Meddah nedir?
Mazi ile ilgili sözler
Sultan Hamid dünyanın son imparatoru
Tarihimizde gurur duyacağımız şeyler
Demirelin tarihe ilgisi
Padişahların ölüm Nedenleri
KızılElma Nedir
Sadrazam sofrası
KARÇA BEY DESTANI
Şehzadelerin öldürülmesi
Yugoslavya tarihi
Kös dinlemek
Tarih imha ediliyor
Osmanlı Kültürü
Osmanlıyı Misyoner Teşkilatı ve Galata Bankerleri yıktı
Osmanlı'da Hamam Kültürü
Ayvaz Dede şenlikleri
Osmanlı Milletler Topluluğu
Osmanlı ve Filistin meselesi
Osmanlı Mutfağı
Osmanlıda Hukuk
Ermenilerin öldürdüğü Türklerin sayıları
Cihan Devleti Osmanlı
Mondros ateşkes antlaşması sonrası gelişen olaylar
Osmanlıda şiir
Türk Yunan dostluğu
Osmanlı devleti ve Kıbrıs
Osmanlı’dan alacağımız dersler
Osmanlı düşmanlığı
Osmanlıyı Tanımak Ve Sevmek
Fatih kanunnamesinde kardeş katli
Macaristanda Osmanlı eserleri

Links

Tarih Konuları

Archives

My Blog's RSS
istanbul
kesmir
iran

Friends

Aile

Spor

Televizyon

Aşk

Sevgi

Turizm

İnsan Hakları

Kredi

Eğitim

Korku

İnternet

Telefon

Bilgisayar

Bankalar

Tarih

Makaleler


Entry 28 of 76
Last Page | Next Page

Kadın sağlığı Hamilelik ve Doğum Kadınlar için Moda Kadınlar için Güzellik Kadınlar için Diyet Listesi Çocuklar

Kadınlar için Ev İşleri Kadınlara Tatil yerleri Evlilik sorunları Yemek Tarifleri Yaşam Pratik Bilgiler Kadınlar hakkında Kadınlar İçin Blog